تهدید ترامپ به محاصره دریایی در تنگه هرمز! بررسی تاثیرات آن روی اقتصاد ایران

در این مطلب از بلاگ پول نو، به توضیح مفهوم محاصره دریایی و تاثیرات محاصره دریایی روی اقتصاد کشور می‌پردازیم. این مطلب در 23 فروردین 1405 منتشر و در 18 اردیبهشت 1405 به‌روزرسانی شده است.

محاصره دریایی چیست؟ بررسی تاثیرات اقتصادی آن

محاصره دریایی به معنی بستن یا محدودسازی مسیر رفت‌وآمد کشتی‌ها است و با هدف تحت فشار قرار دادن یک کشور، از نظر سیاسی انجام می‌شود. با توقف عبور و مرور کشتی‌های تجاری، صادرات و واردات نفت و سایر کالاها مختل یا حتی متوقف می‌شوند.

محدودیت در مسیرهای آبی به دشواری صادرات نفت و واردات کالاها به بندرگاه‌های کشور منجر می‌شود. تاثیرات اصلی محاصره دریایی را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• کاهش صادرات نفت و سایر کالاها: با اختلال در عبور و مرور کشتی‌ها، صادرات نفت، گاز و کالاهای دیگر با اختلال مواجه می‌شود. این موضوع مستقیما روی میزان درآمد ارزی کشور تاثیر می‌گذارد.
• بسته بودن مسیرها و اختلال در جابه‌جایی: به افزایش هزینه حمل‌ونقل کالاهای وارداتی منجر می‌شود و روی قیمت تمام‌شده کالاها تاثیر می‌گذارد.
• اختلال در واردات کالاهای مصرفی: این موضوع به کمبود عرضه بسیاری از کالاها منجر می‌شود.
• مشکل در تامین مواد اولیه کالاها: ظرفیت‌های تولیدی صنایع مختلف با مشکل مواجه می‌شوند که در نهایت به کمبود عرضه کالاهای تولیدی در کشور و کاهش صادرات برخی صنایع می‌شود.

تا 18 اردیبهشت 1405، تبادل آتش فراوانی در منطقه خلیج فارس به ویژه بندرعباس و قشم صورت گرفته است. ایران به ناوچه‌های آمریکایی حمله کرده و آمریکا هم مسئولیت حمله به اسکله بهمن قشم و چند نقطه دیگر در جنوب ایران را به عهده گرفته است.

محاصره دریایی چگونه انجام می‌شود؟

محاصره دریایی (Sea Blockade) آمریکا در خلیج فارس، با استفاده از تجهیزات گسترده و استقرار جمعیت قابل‌توجهی از نیروهای نظامی انجام شده است. در تصویر زیر، این موضوع را دقیق‌تر بررسی کرده‌ایم.

برای مردم عادی، اثر این اتفاق بیش از هر چیز در قیمت کالاهای وارداتی و حتی محصولات داخلیِ وابسته به واردات نمایان می‌شود. از آنجا که بخش بزرگی از نهاده‌ها و کالاهای اساسی از طریق دریا وارد می‌شوند، احتمال می‌رود قیمت برخی اقلام مصرفی دچار نوسان شود. در واقع، نااطمینانی از وضعیت آینده باعث می‌شود که بازار در قیمت‌گذاری دچار احتیاط شده و تهیه برخی ملزومات روزمره برای میان‌مدت کمی دشوارتر به نظر برسد.