مالیات ارز دیجیتال چیست؟ راهنمای جامع مالیات بر رمزارزها در سال ۱۴۰۴

از ۱۴ مرداد ۱۴۰۴، طرح مالیات بر عایدی سرمایه تحت عنوان «مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی» تصویب شد و رمزارزها هم در این چارچوب قرار گرفتند. بر اساس این قانون، سود حاصل از خرید و فروش رمزارزها در کنار مسکن، خودرو، طلا و ارز مشمول مالیات بر عایدی سرمایه می‌شود. این موضوع در نگاه اول ممکن است نگران‌کننده به‌نظر برسد؛ اما آیا تصویر این قانون صرفا یک امر بازدارنده است؟ در ادامه این مطلب از بلاگ پول نو، جزئیات این قانون را بررسی می‌کنیم.

مالیات ارز دیجیتال چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

مالیات بر ارز دیجیتال که در چارچوب قوانین مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی وضع شده، سود حاصل از خرید و فروش ارزهای دیجیتال، معامله دارایی‌های دیجیتال مانند NFT و استخراج ارز دیجیتال را مشمول مالیات می‌کند.

قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی، به‌صورت مرحله‌ای اجرا خواهد شد. پیگیری مالیاتی ابتدا از مسکن و خودرو آغاز می‌شود و پس از تکمیل زیرساخت‌ها، به سایر بازارها می‌رسد.

نحوه محاسبه مالیات بر رمزارزها

محاسبه مالیات بر رمزارزها به ۲ عامل مدّت نگهداری دارایی و میزان سود وابسته خواهد بود.

مقدار مالیات بر عایدی سرمایه بر اساس زمان نگهداری رمزارز، به شرح زیر است:

• فروش کمتر از یک سال: ۲۰ تا ۴۰٪ 
• فروش بین ۱ تا ۲ سال: ۱۰ تا ۱۵٪
• نگهداری بیش از ۲ سال: معافیت یا نرخ‌های پایین‌تر

میزان سود حاصل از سرمایه‌گذاری در رمزارزها نیز، از عوامل موثر بر میزان مالیات دارایی‌ها به شمار می‌آید:

• سود کمتر از ۵۰ میلیون تومان: ۱۵٪
• سود بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان: ۲۰٪
• سود بیش از ۱۰۰ میلیون تومان: ۲۵٪

ناگفته نماند که بازدهی دارایی کریپتویی کاربران تنها زمانی مشمول مالیات خواهد بود که معامله‌گران به نقد کردن دارایی خود بپردازند.

تاثیر تعدیل تورمی بر مالیات

یکی از نکات مثبت برای سرمایه‌گذاران بلندمدت، «تعدیل تورمی» است که بر معافیت سود ناشی از تورم از مالیات دلالت دارد. برای نمونه، اگر پس از تورم ۴۰ درصدی، سود شما ۷۰ درصد باشد، ۳۰ درصد از عایدی شما مشمول مالیات خواهد بود. با توجه به پیچیدگی شیوه محاسبه سود در بازار رمزارزها و تاثیرپذیری از قیمت دارایی رمزارزی و نرخ تورم، قانون تعدیل تورمی وضع شده است.

شیوه اعمال تعدیل تورمی بر سود شما، بسته به زمان نگهداری دارایی متغیر خواهد بود:

• کمتر از ۲ سال: عدم اعمال تعدیل تورمی
• بین ۲ تا ۵ سال: اعمال تعدیل تورمی بر ۵۰٪ از سود
• بیش از ۵ سال: اعمال تعدیل تورمی بر ۱۰۰٪ سود

چه افرادی مشمول مالیات هستند؟

لازم به ذکر است که تمام افراد فعال در حوزه رمزارز، مشمول پرداخت مالیات نیستند و قانون مالیات صرفا شامل افرادی می‌شود که از این حوزه کسب درآمد می‌کنند؛ طبعا هرچه درآمد افراد بیش‌تر باشد، مالیات هم برای آن‌ها به‌صورت پلکانی افزایش می‌یابد.

طبق قانون مالیات رمزارزها، فعالیت‌های زیر مشمول پرداخت مالیات هستند:

• معاملات سودآور کوتاه‌مدت و بلندمدت
• مبادله کالا با ارزهای دیجیتال
• ماینینگ ارز دیجیتال
• کسب سود از دارایی‌های مبتنی بر بلاکچین (مثل NFT)
• جوایز کریپتویی و ایردراپ‌ها

موارد معاف از مالیات رمزارزها

طبق آخرین اطلاعیه‌ها، معافیت‌هایی برای قانون مالیات بر سوداگری در نظر گرفته شده است:

• سودهای خرد
• هولد دارایی و عدم فروش
• فروش دارایی سودده پس از نگهداری ۵+ ساله

اجرای قانون مالیات بر عایدی از چه زمانی آغاز می‌شود؟

اجرای مرحله‌ای قانون مالیات بر عایدی سرمایه‌، ۶ ماه پس از ابلاغ آغاز می‌شود. طبق اعلام سازمان امور مالیاتی، ایجاد زیرساخت‌های لازم برای اجرای این مالیات بالغ بر ۲۰ ماه زمان نیاز دارد. به‌طور کلی، هنوز زمان دقیقی برای اجرای قانون مالیات بر عایدی رمزارزها اعلام نشده است.

علاوه بر این، هنوز ابلاغیه‌ای رسمی مبنی بر شیوه دریافت مالیات به صرافی‌های ایرانی ارسال نشده است. با این حال پس از ابلاغیه رسمی، صرافی‌ها موظف خواهند بود صورت حساب الکترونیک خود را به سامانه مودیان ارسال کنند.

نتیجه‌گیری: مالیات بر رمزارزها چگونه روی بازار تاثیر می‌گذارد؟

اگر عینک خوشبینی داشته باشیم، می‌توانیم بگوییم که قرارگیری رمزارزها در چارچوب مالیاتی در کنار دارایی‌های سنتی همچون مسکن، خودرو و طلا، می‌تواند سرآغازی باشد رسمیت‌بخشی و پذیرش قانونی ارزهای دیجیتال. اگرچه، تاثیر سازنده قانون زمانی ملموس است که موانع قانونی و محدودیت‌های فعلی در مسیر کسب مجوز فعّالیت و دسترسی به درگاه‌ها از سوی نهادهای رسمی رفع شود!

با این حال، تحقق اثرات سازنده این قانون زمانی ملموس خواهد بود که موانع اجرایی و محدودیت‌های موجود برطرف شوند. مشکل عدم صدور مجوز رسمی یا بسته بودن درگاه‌های پرداخت برای صرافی‌های ارز دیجیتال، از جمله این موانع هستند که روی فعالیت صرافی‌ها تاثیر قابل‌توجهی خواهند داشت.

سوالات متداول