ارز دیجیتال نفت چیست؟ نگاهی بر ریسک‌های ترند این روزهای بازار

پس از این برخی دارایی‌های دیجیتال با این ادعا معرفی شده‌اند که به بازارهای واقعی مثل طلا، سهام یا نفت متصل‌اند. یکی از این نمونه‌ها USOON است؛ ارزی که در نگاه اول می‌تواند برای کاربران ایرانی جذاب باشد، چون ظاهرا راهی برای دسترسی به بازار نفت از طریق بلاکچین فراهم می‌کند. اما آیا این دارایی واقعا یک فرصت سرمایه‌گذاری است یا ریسک‌هایی دارد که نباید نادیده گرفته شوند؟

ارز دیجیتال USOON چیست؟

ارز دیجیتال یوسون، یک استیبل‌کوین مبتنی بر نفت است که هر واحد از آن، ارزشی معادل ۱ بشکه نفت آمریکا دارد. این ارز دیجیتال، در واقع نسخه دیجیتالی یک صندوق مبتنی بر نفت (United States Oil Fund) است که بلاک چین Ondo آن را به توکن تبدیل کرده است. ارزش بازار یوسون تقریبا معادل ۳.۷ میلیون دلار است. این توکن که نمایانگر قراردادهای آتی نفت به صورت توکنیزه‌شده است، میزان عرضه در گردش حدود ۲۸,۹۲۰ واحد USOON و میانگین حجم معاملات روزانه آن بیش از ۲ میلیون دلار است.

برخلاف برداشت رایج، USOON به‌معنای مالکیت مستقیم نفت نیست. این دارایی در واقع نسخه‌ای توکنیزه‌شده از صندوقی به نام USO (United States Oil Fund) است. این صندوق هم خودش مستقیماً نفت نگه نمی‌دارد، بلکه با استفاده از قراردادهای آتی، نوسانات قیمت نفت را دنبال می‌کند.

یعنی وقتی شما USOON می‌خرید، در واقع در حال گرفتن اکسپوژر به قیمت نفت از طریق یک ابزار مالی هستید—not خود نفت. همین تفاوت ساده، یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید قبل از سرمایه‌گذاری بدانید.

دلیل محبوبیت ارز دیجیتال نفت چیست؟

برای بسیاری از کاربران، مخصوصا در ایران، دسترسی مستقیم به بازارهای جهانی مثل نفت محدود است. بنابراین، هر ابزاری که این امکان را تا حدی فراهم کند، برای کاربران جذاب خواهد بود.

از طرف دیگر، در شرایطی مثل تنش‌های سیاسی یا جنگ، توجه به بازار نفت بیشتر می‌شود. در چنین فضایی، دارایی‌هایی که به نفت مرتبط هستند، بیشتر دیده می‌شوند و حتی ممکن است رشد قیمتی هم داشته باشند.

اما این جذابیت اولیه، نباید باعث شود ریسک‌ها را نادیده بگیریم.

ریسک‌های مهمی که نباید نادیده گرفت

علی‌رغم شانس کسب سود، توکن USOON و سایر استیبل‌کوین‌های نفتی ریسک‌های سیستماتیکی دارند که می‌توانند ارتباط آن‌ها را دچار چالش کنند:

• سابقه کم دارایی‌ها
• ریسک خالی‌فروشی
• ارزش بازار و حجم معاملات پایین
• قابل‌معامله در صرافی‌های محدود

دارایی جدید و کم‌سابقه

USOON یک دارایی تازه‌وارد است و سابقه طولانی در بازار ندارد. این یعنی هنوز نمی‌دانیم در شرایط بحرانی یا ریزش‌های شدید، رفتارش چگونه خواهد بود. هرچه یک دارایی جدیدتر باشد، ارزیابی ریسک آن سخت‌تر است.

ریسک خالی‌فروشی

برخی ممکن است تصور کنند پشت هر واحد از این ارز، یک بشکه نفت یا معادل آن ذخیره شده است. اما چنین شفافیتی وجود ندارد. در عمل، این توکن فقط به یک ابزار مالی مرتبط با نفت متصل است، نه خود نفت. همین فاصله بین «دارایی واقعی» و «نسخه توکنیزه‌شده»، یک ریسک مهم محسوب می‌شود.

ارزش بازار و حجم معاملات پایین

ارزش بازار این ارز حدود چند میلیون دلار است. این عدد در مقایسه با بازار کریپتو بسیار کوچک محسوب می‌شود. نتیجه چیست؟
با ورود یا خروج سرمایه‌ای نه‌چندان زیاد، قیمت می‌تواند به‌شدت نوسان کند یا حتی دستکاری شود.

قابل‌معامله در صرافی‌های محدود

یکی از نشانه‌های اعتبار یک ارز دیجیتال، حضور آن در صرافی‌های بزرگ و معتبر است. USOON در بسیاری از این صرافی‌ها لیست نشده و دسترسی به آن محدود است. این موضوع می‌تواند ریسک نقدشوندگی را بالا ببرد؛ یعنی ممکن است در زمان فروش، به‌راحتی نتوانید دارایی‌تان را نقد کنید.

در برخی مواقع، حجم معاملات روزانه این ارز حتی از ارزش کل بازار آن بیشتر گزارش شده است. چنین وضعیتی معمولاً نشانه‌ای از بازارسازی یا فعالیت‌های غیرطبیعی است و باید با احتیاط به آن نگاه کرد.

دیدگاه محمدباقر قالیباف درباره نفت دیجیتال

به‌تازگی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس جمهوری اسلامی ایران، به فعالان بازار نفت هشدار داد که قیمت‌های واقعی خرید و فروش نفت را در نظر بگیرند، چرا که قیمت‌های بازارهای دیجیتال دستکاری می‌شوند.

این هشدارها به مشکلات اقتصادی و بحران‌های جهانی، نظیر بحران خاورمیانه، اشاره دارد و تاکید دارد بر این که سود اوراق قرضه در چنین شرایطی بی‌پایه است.

خلاصه‌ای از ویژگی‌های USOON و رمزارزهای نفتی

دارایی‌هایی مثل USOON، در ظاهر جذاب‌اند چون یک پل بین دنیای واقعی (نفت) و دنیای بلاکچین ایجاد می‌کنند. اما همین «جدید بودن» و «پیچیدگی ساختار» می‌تواند منبع ریسک هم باشد.

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم:

• شما با خرید این ارز، نفت نمی‌خرید
• با یک دارایی کوچک و کم‌عمق بازار طرف هستید
• و شفافیت آن به اندازه دارایی‌های بزرگ بازار نیست

بنابراین، اگر به چنین پروژه‌هایی علاقه دارید، بهتر است:

• با سرمایه کم وارد شوید.
• تنوع سبد سرمایه‌گذاری را حفظ کنید.
• در بسترهای مطمئن خرید و فروش کنید.

در بازارهای مالی، هر فرصتی در کنار خودش ریسک هم دارد. مهم این است که قبل از هر تصمیم، تصویر کامل‌تری از آن داشته باشید.