حساب اجاره‌ای چیست؟ از آگهی استخدام تا اتهام پولشویی!

یک آگهی استخدام می‌بینید: «ادمین ارز دیجیتال، کار در منزل، بدون نیاز به سابقه، ۲ ساعت کار در روز و درآمد بالا!». کار پیچیده‌ای هم از شما نمی‌خواهند؛ پول به حساب بانکی شما واریز می‌شود، با حساب خودتان ارز دیجیتال تتر یا هر رمزارز دیگری را می‌خرید، آن را به یک کیف پول مشخص می‌فرستید و آن «کارفرما» به شما پاداش می‌دهد؛ کاری بدون دردسر با دستمزد جذاب!

گاهی برای اعتمادسازی حتی یک نام شرکت، قرارداد، سایت، رسید پرداخت یا تصویر تراکنش‌های دیگران هم ارائه می‌شود. ممکن است اولین تراکنش مبلغ کمی داشته باشد و پورسانت شما هم پرداخت شود تا برای انتقال‌های بزرگ‌تر اعتماد بیشتری پیدا کنید.

ممکن است چند تراکنش اول هم بدون مشکل انجام شود و حتی دستمزدتان را دریافت کنید. مشکل زمانی شروع می‌شود که مشخص شود پولی که وارد حساب شما شده، متعلق به مشتری یک شرکت نبوده و از یک کلاهبرداری، فیشینگ یا فعالیت مجرمانه دیگر به دست آمده است. حالا شماره حساب، حساب احراز هویت‌شده صرافی و تراکنش خرید رمزارز، همگی به نام شما ثبت شده‌اند و شما طعمه کلاهبرداری حساب اجاره‌ای شده‌اید.

سپرده‌گذاری تومان

%۴۰ سود بدون ریسک + برداشت آنی

شروع سپرده‌گذاری

حساب اجاره‌ای چیست؟

حساب اجاره‌ای ابزاری برای کلاهبرداری در ارزهای دیجیتال و سایر بازارها است. در آن، شخص دیگری از هویت مالی شما برای جابه‌جایی پول حاصل از فعالیت‌های نامشروع مثل پولشویی با حساب اجاره‌ای استفاده می‌کند. این استفاده می‌تواند از روش‌هایی چون حساب بانکی اجاره‌ای یا حساب صرافی اجاره‌ای انجام شود. گاهی اوقات هم آگهی‌هایی چون استخدام ادمین ارز دیجیتال، دامی است که کلاهبرداران برای افراد پهن می‌کنند.

یک نکته مهم وجود دارد. برای گرفتار شدن در چنین موقعیتی، لازم نیست رمز حساب یا کنترل کامل آن را به فرد دیگری بدهید. حتی اگر خودتان وارد صرافی شوید، خودتان رمزارز بخرید و خودتان آن را انتقال دهید، باز هم ممکن است در حال انتقال پول شخصی به شخص دیگر باشد.

در ادبیات جرایم مالی، به حسابی که پول حاصل از جرم از مسیر آن عبور می‌کند یا توسط آن به فرد دیگری منتقل می‌شود، Money Mule می‌گویند. گاهی این فرد می‌داند چه کاری انجام می‌دهد، اما گاهی با یک آگهی استخدام جعلی، پیشنهاد درآمد آسان یا درخواست ظاهرا ساده برای انتقال پول جذب شده است.

حساب اجاره‌ای همیشه شبیه «اجاره حساب» نیست!

کلاهبردار ممکن است هیچ وقت عبارت «حسابت را اجاره بده» را به زبان نیاورد. این پیشنهاد می‌تواند با عنوان استخدام ادمین ارز دیجیتال، اپراتور خرید ارز دیجیتال، مدیر مالی دورکار، کار در منزل با گوشی یا همکاری برای تسویه مشتریان مطرح شود.

کلاهبرداری حساب اجاره‌ای چگونه کار می‌کند؟

فرض کنید فردی از یک قربانی کلاهبرداری می‌کند و ۵۰ میلیون تومان از او می‌گیرد. اگر این مبلغ وارد حساب بانکی خود کلاهبردار شود، یک ارتباط مالی روشن میان او و قربانی ایجاد می‌شود. به همین دلیل کلاهبردار به دنبال شخص دیگری می‌گردد تا پول ابتدا وارد حساب او شود.

در نهایت، کلاهبردار به رمزارز دسترسی پیدا می‌کند، اما اولین حساب بانکی و اولین هویت احراز شده در صرافی متعلق به کارجو است.

این نکته هم مهم است که استفاده از ارز دیجیتال به معنی ناپدید شدن رد تراکنش نیست. تراکنش‌های بلاک چینی قابل مشاهده‌اند؛ هدف کلاهبردار بیشتر این است که هویت خودش اولین هویتی نباشد که در مسیر دریافت و تبدیل پول دیده می‌شود.

نکات مهمی که در حساب‌های مشکوک باید به آن‌ها دقت کنید:

• پول افراد ناشناس قرار است وارد حساب شخصی شما شود.
• باید با حساب صرافی احراز هویت‌شده خودتان برای فرد دیگری رمزارز بخرید.
• رمزارز باید به کیف پولی ارسال شود که مالک آن را نمی‌شناسید.
• مهم‌ترین شرط استخدام، داشتن حساب بانکی یا حساب صرافی است و مهارت خاصی از شما خواسته نمی‌شود.
• برای چند انتقال ساده، پورسانت یا درآمد غیرعادی پیشنهاد می‌شود.
• کارفرما می‌گوید حساب شرکت سقف خورده، محدود شده یا نمی‌تواند پول مشتری را دریافت کند.
• درباره شرکت، منشا پول، مشتری یا دلیل استفاده از حساب شخصی شما پاسخ روشن و قابل بررسی وجود ندارد.

وجود یکی از این نشانه‌ها به تنهایی ثابت نمی‌کند که با کلاهبرداری استخدام ادمین ارز دیجیتال یا کلاهبرداری حساب اجاره‌ای روبه‌رو هستید؛ اما ترکیب چند مورد، به ویژه ورود پول افراد ناشناس به حساب شخصی شما، یک هشدار جدی است.

چرا خود کلاهبردار رمزارز نمی‌خرد؟

به همان دلیلی که برای دریافت پول از حساب بانکی خودش استفاده نمی‌کند؛ او نمی‌خواهد هویت مالی خودش در اولین بخش زنجیره قرار بگیرد. وقتی شما با حساب بانکی و حساب احراز هویت‌شده خودتان وارد این فرایند می‌شوید، یک واسطه میان پول قربانی و دارایی نهایی ایجاد شده است.

در واقع کلاهبردار برای چند دقیقه کار، به شما دستمزد نمی‌دهد؛ چیزی که برای او ارزش دارد، حساب بانکی، احراز هویت و هویت مالی شماست. این همان سوالی است که در برخورد با چنین پیشنهادهایی باید از خودتان بپرسید: اگر این فعالیت قانونی و عادی است، چرا شرکت از حساب و صرافی خودش استفاده نمی‌کند؟

تفاوت حساب اجاره‌ای، Money Mule و حساب هک‌شده چیست؟

در حساب هک‌شده، شخص دیگری بدون اجازه شما به حساب دسترسی پیدا کرده است. در شکل کلاسیک حساب اجاره‌ای، خود فرد دسترسی یا کنترل حسابش را در اختیار شخص دیگری قرار می‌دهد. اما در سناریوی Money Mule ممکن است کنترل حساب همچنان دست خودتان باشد و فقط طبق دستور فرد دیگری پول را دریافت، تبدیل یا منتقل کنید.

به همین دلیل جمله «من رمز حسابم را به کسی ندادم» به تنهایی نشان نمی‌دهد که خطری وجود ندارد. سوال مهم‌تر این است که پول چه کسی وارد حساب شما شده، چرا وارد شده و دارایی را برای چه کسی منتقل کرده‌اید.

آیا صاحب حساب اجاره‌ای مجرم شناخته می‌شود؟

نمی‌توان جرم حساب اجاره‌ای را در یک پاسخ کوتاه خلاصه کرد. ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی در تعریف برخی مصادیق پولشویی به علم فرد نسبت به منشا مجرمانه مال اشاره می‌کند. در تبصره همین ماده نیز شرایطی مطرح شده که وجود ظن نزدیک به علم نسبت به صحت نداشتن معاملات می‌تواند اهمیت پیدا کند.

پس این دو جمله هر دو بیش از حد ساده‌اند: «هر کس پول از حسابش رد شد حتما مجرم است» و «اگر نمی‌دانستم، هیچ مسئولیتی ندارم». نتیجه هر پرونده به شرایط، مدارک، نحوه همکاری، آگاهی فرد و تشخیص مرجع رسیدگی‌کننده بستگی دارد.

در صورت کشف جرم با استفاده از حساب اجاره‌ای، اولین کسی که مورد پیگرد قانونی قرار می‌گیرد و باید پاسخگو باشد، صاحب حساب است.

رامین پاشایی، معاون اجتماعی پلیس فتا فراجا

تورج کاظمی، رئیس پیشین پلیس فتا تهران بزرگ نیز، گفته است حساب‌های اجاره‌ای معمولا برای پولشویی یا جابه‌جایی وجوه حاصل از کلاهبرداری‌های سایبری استفاده می‌شوند.

با این حال اگر رد پول یک کلاهبرداری به حساب شما برسد، ممکن است حساب بانکی یا حساب صرافی شما بررسی یا مسدود شود و لازم باشد توضیح دهید پول را از چه کسی گرفته‌اید، چرا دریافت کرده‌اید، با آن چه خریده‌اید، مقصد رمزارز کجا بوده و چه ارتباطی با فردی داشته‌اید که این دستور را داده است.

قانون مبارزه با پولشویی برای مواردی که جرم پولشویی احراز شود نیز مجازات‌هایی در نظر گرفته است. به همین دلیل بخش حقوقی چنین پرونده‌ای را نباید بر اساس پیام یک کانال تلگرامی، حرف کارفرما یا یک مقاله اینترنتی قضاوت کرد و در صورت تشکیل پرونده، دریافت مشاوره حقوقی متناسب با همان پرونده اهمیت دارد.

روش‌های جلوگیری از کلاهبرداری حساب اجاره‌ای

اگر یک کسب‌وکار واقعی مشتری دارد، باید بتواند توضیح دهد چرا پول مشتریانش باید وارد حساب شخصی کارمند شود و چرا خرید دارایی باید با هویت شخصی او انجام شود. «محدودیت حساب شرکت»، «سقف درگاه» یا «حجم بالای مشتری» به تنهایی پاسخ قابل قبولی برای این مدل انتقال پول نیست.

اقدامات لازم برای جلوگیری از کلاهبرداری حساب اجاره‌ای را می‌‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• هویت کارفرما و شرکت را بررسی کنید: دامنه، سایت رسمی، اطلاعات تماس و آگهی استخدام را از کانال‌های رسمی خود شرکت تطبیق دهید.
• به درآمد بالا برای کار ساده حساس باشید: وعده پول زیاد در ازای دریافت وجه، خرید رمزارز یا چند انتقال ساده می‌تواند نشانه یک سناریوی مشکوک باشد.
• برای دیگران با حساب خودتان رمزارز نخرید: اگر پول فرد دیگری وارد حساب شما می‌شود و با KYC خودتان ارز دیجیتال می‌خرید، ممکن است عملا نقش واسطه مالی را داشته باشید.
• منشا پول و مقصد رمزارز را بشناسید: اگر نمی‌دانید پول از چه کسی آمده و دارایی قرار است برای چه کسی ارسال شود، تراکنش را انجام ندهید.
• اطلاعات حساب و احراز هویتتان را در اختیار کسی نگذارید: رمزها، کدهای یک‌بارمصرف، حساب صرافی و اطلاعات KYC بخشی از هویت مالی شما هستند.

حساب بانکی و حساب صرافی شما بخشی از هویت مالی شما هستند. همان طور که کارت ملی خود را برای انجام کارهای مالی یک فرد ناشناس در اختیار او قرار نمی‌دهید، اجازه ندهید حساب شما هم به مسیر عبور پولی تبدیل شود که منشا و مقصد واقعی آن را نمی‌شناسید.

اگر پول مشکوک وارد حسابمان شد چه کنیم؟

اگر هنوز انتقالی انجام نداده‌اید، صرف این که شخص مقابل می‌گوید «پول را برگردان» دلیل نمی‌شود آن را به هر شماره حساب یا کیف پولی که معرفی می‌کند بفرستید. زنجیره تراکنش را ادامه ندهید و موضوع را از مسیر بانک، صرافی و در صورت نیاز مراجع رسمی (پلیس فتا با شماره ۰۹۶۳۸۰) پیگیری کنید.

حذف پیام‌ها یا ادامه دادن همکاری برای «جبران» تراکنش قبلی می‌تواند شرایط را پیچیده‌تر کند. اگر حساب شما مسدود شده یا متوجه شده‌اید پولی را از یک مبدا مشکوک دریافت کرده‌اید، پیگیری موضوع از بانک، صرافی و مراجع قانونی مرتبط، مسیر امن‌تری از ادامه ارتباط با فردی است که پول را برای شما فرستاده است.

اگر قبلا با پول دریافتی رمزارز خریده و آن را انتقال داده‌اید، تراکنش‌های جدید را متوقف کنید و مدارک را حذف نکنید. آگهی استخدام، چت‌ها، شماره‌ها و نام‌های کاربری، قراردادها، رسیدهای بانکی، آدرس کیف پول، TXID تراکنش، رسید خرید رمزارز و اطلاعات مربوط به دستمزد می‌توانند برای روشن شدن مسیر اتفاقات مهم باشند.

سوالات متداول