پوریا دولت‌آبادی 118 روز پیش

PoS یا اثبات سهام چیست؟ همه چیز در مورد این مکانیزم دوستدار طبیعت!

شاید بتوان‌ ‌گفت‌ که‌ امروزه‌ ‌‌‌دنیا در‌ غیرمتمرکز ترین وضعیت ممکن قرار دارد. این یعنی معاملات ‌peer-to-peer یا بدون واسطه دیگر یک رویا و آرمان نیست. اگر‌ به مصاحبت با علاقه‌مندان به کریپتو بنشینید، بیشتر از هرچیزی، نام بیت‌ کوین‌ و اتریوم را می‌شنوید. در این میان، بد نیست اگر‌ ‌به اعماق این جهان پر رمز و راز وارد شویم و از زاویه متفاوتی دنیای کریپتو را مورد بررسی قرار دهیم. ‌به عنوان مثال، بدانیم که در به‌روزرسانی اتریوم، این شبکه از چه مکانیزمی پیروی خواهد کرد؟ اگر آماده‌‌ شروع این سفر هیجان انگیز و آشنایی با دنیای ناشناخته‌ها هستید، کمربندها را ببندید و تا انتهای سفر به دنیای غیرمتمرکز، با من همراه باشید!

مفهوم اثبات سهام یا PoS ‌چیست؟

حتما بارها و بارها با کلمه بلاک چین مواجه شده‌اید. بلاک چین یک فناوری است که اطلاعات را به صورت زنجیروار ثبت می‌کند و از رمزگذاری برای ثبت و تامین امنیت شبکه استفاده می‌کند. اگر به طرز کار بلوک‌ها و چگونگی تشکیل زنجیره‌ها علاقه‌مند شده‌اید، بلاگ پست بلاک چین چیست که به زبان ساده، مفهوم بلاک چین را توضیح داده است را بخوانید و برگردید!

این شبکه‌ها، زنجیره‌ای از ‌بلوک‌ها را شامل می‌شوند. تعداد این بلوک‌ها هر ساعت، دقیقه و حتی ثانیه درحال افزایش است. حال اگر بخواهیم یک بلوک جدید را به این‌ مجموعه وارد کنیم، به مجوز نیاز داریم. چگونه‌ می‌توانیم جواز ‌ساختن بلوک جدید را کسب کنیم؟ با‌‌ پرداختن بهای آن! این یعنی ما باید به شبکه این اطمینان را بدهیم که این صلاحیت‌ را داریم که در پیشروی بلاک چین سهیم باشیم.

در روش اثبات سهام یا Proof of Stake برای تبدیل شدن به یک ماینر نیاز به سخت افزار ماینینگ نیست. در این روش ماینرها با استیکینگ یا سهام گذاری سرمایه در شبکه، به آن اعتبار می‌بخشند و حق تایید تراکنش‌ها را پیدا می‌کنند. به طور کلی «اثبات سهام» یکی از روش‌های‌ اعتبارسنجی و تایید ورودی‌های یک بلاک چین به حساب می‌آید.

این ‌‌مکانیزم برای اولین بار در سال ۲۰۱۲ توسط اسکات نادال و سانی کینگ‌ معرفی شد. در آن زمان، از بین بردن دشواری‌های فرآیند ماینینگ بیت کوین که به روش اثبات کار یا proof of work (PoW) صورت می‌گیرد، هدف اصلی این پروژه محسوب می‌شد. به عبارتی،‌ PoS در مسیر امنیت دنیای غیرمتمرکز‌ گام برمی‌دارد. البته، علی رغم وجوه اشتراک، تفاوت‌های زیادی با PoW یا اثبات کار دارد که به آن‌ها خواهیم پرداخت. اثبات کار چیست؟ در نوشته‌ای جداگانه مفصل به آن پرداخته‌ام!

قفل روی توری فلزی

مکانیزم اثبات سهام چگونه کار می‌کند؟ [درآمد اثبات سهام]

بیایید‌ این ‌الگور‌یتم‌ را‌ به یک‌ گردونه شانس تشبیه کنیم. با این تفاوت که شرکت کنندگان این قرعه کشی برای کسب پاداش از شانس برابری برخوردار نیستند و شاید در نگاه اول شاهد رقابتی عادلانه نباشیم! به عبارتی، شانس شرکت کنندگان برای برنده شدن به اقدامات آن‌ها در گذشته مربوط می‌شود. یعنی هرکسی که در پیشرفت شبکه سهم بیشتری داشته باشد، ‌پاداش بیشتری خواهد گرفت.

این الگوریتم رفتار سهامداران خود را بازتاب می‌کند. یعنی اگر به پیشروی آن کمک کنند، به بهترین شکل این کار را جبران خواهد کرد. امّا اگر ماینرهای شبکه بلوک های اشتباهی را تایید کنند، متضرر می‌شوند و ارزهای استیک شده خود را از دست می‌دهند.

در اثبات کار، هر ماینری که قدرت پردازش بیشتری برای حل معادله داشته باشد شانس بیشتری برای دریافت پاداش دارد برای همین هم مزرعه بیت کوین یا فارم بیت کوین و سوله‌های بزرگ پر از دستگاه ماینر وجود دارند.

درآمد اثبات سهام این‌گونه است که هرکس دارایی بیشتری در شبکه قرار دهد سهم بیشتری از پاداش‌ها خواهد داشت. این مقدار دارایی استیک شده باید حد خاصی داشته باشد. اعتباردهنده‌های انتخاب شده با استفاده از کیف پول‌های مخصوص استیکینگ، مقدار مورد نیاز کوین شبکه را استیک می‌کنند. نود متناسب با تعداد کوین‌های موجود در کیف پول خود، بلوک‌های جدیدی را ایجاد می کند. به عنوان مثال، اگر ۱٪ از تمام کوین‌ها را دارید، می‌توانید ۱٪ از بلوک‌های جدید را “ماین” کنید.

برای همین نام اثبات سهام را برای این الگوریتم انتخاب کرده‌اند. شما باید اثبات کنید که سهم زیادی در شبکه دارید. در اثبات کار، شما باید ثابت کنید که کار بیشتری برای شبکه انجام می‌دهید.

بر خلاف‌ رویه ‌اثبات کار، اینجا‌ نیازی به ‌مصرف‌ زیاد انرژی و تجهیزات فوق پیشرفته نیاز نداریم. چرا که هرکس بر اساس سهامی که در شبکه ‌قرار داده، پاداش دریافت می‌کند. به عبارتی، می‌توان گفت مقدار در کسب درآمد از اثبات سهام، سرمایه و پاداش با یکدیگر رابطه مستقیم دارند. احتمالا اکنون متوجه این شده باشید که چرا از این مکانیزم با عنوان «دوستدار طبیعت» یاد می‌کنیم!

نقاط قوت و ضعف الگوریتم PoS

نمی‌توان از این موضوع غافل شد که هیچکس و هیچ چیز کامل نیست. این اصل در دنیای غیرمتمرکز ها هم‌ کاملا صادق است. تا کنون، نحوه کارکرد این الگوریتم را مورد بررسی قرار دادیم. برای اینکه به درک عمیق تری از این موضوع برسیم، شاید بد نباشد اگر کامل بودن مکانیزم PoS را زیر سوال ببریم و مزایا و معایب آن را زیر ذره بین قرار دهیم.

نقاط قوت الگوریتم اثبات سهام PoS

۱. بهینه سازی مصرف انرژی

بدون شک یکی از سوژه‌های مهم اخبار دنیای کریپتو، مصرف انرژی زیاد دستگاه‌های ماینینگ در سراسر دنیا است. این موضوع به یکی از معضلات اساسی نه تنها کریپتو، بلکه یکی از مشکلات کره زمین تبدیل شده است. به عنوان مثال، کشور السالوادور قصد دارد تا از انرژی‌های هسته‌ای برای تامین برق مورد نیاز ماینر ها استفاده کند.

شاید بتوان از همین به عنوان مهم‌ترین دلیل محبوبیت الگوریتم PoS یاد کرد. زیرا همانطور که پیش‌تر به آن اشاره کردیم، برای پیشروی شبکه‌های پیرو آن، به مصرف بالای انرژی نیاز نخواهیم داشت. علاوه بر این، نباید فراموش کنیم که راه اندازی خود ماینرها هم کار آسانی نیست! زیرا فراهم آوردن بستر مناسب برای فعالیت ماینرها، هزینه‌های فراوانی را در پی خواهد داشت.

۲. سرعت تشکیل بلوک‌ها

pos در مقابل دستگاه ماینینگ

اگر دو الگوریتم PoW و PoS را از نظر سرعت تشکیل بلوک‌ها مقایسه کنیم کفه ترازو به سمت الگوریتم اثبات سهام سنگینی می‌کند.

برای تشکیل هر بلوک در بلاک چین بیت کوین، به ۱۰ دقیقه زمان ‌نیاز است. این در حالی است که در یکی‌ از قدرتمند ترین بلاک چین‌های‌‌ دیفا‌ی یعنی ‌کاردانو، اوضاع متفاوتی را شاهد هستیم. چرا که این بلاک چین تنها به ۲۰ ثانیه نیاز دارد تا یک بلوک جدید را بسازد. به طور کلی بهینه سازی تراکنش‌ها و امور شبکه، از اهداف اصلی مکانیزم اثبات سهام به حساب می‌آیند.

۳. غیرمتمرکزسازی بیشتر

برای جذابیت بیشتر رقابت در گردونه Proof of Stake، به نُود (Node)های بیشتری نیاز خواهد بود. این امر برای اعتبار بیشتر، دوری از متمرکز بودن و انحصار شبکه به کار گرفته می‌شود. به عبارتی، تسریع روند شبکه‌های پیرو PoS به اجماع بیشتر در شبکه وابسته هستند.

نقاط ضعف الگوریتم اثبات سهام PoS

۱. مسیر دشوار

با وجود نقاط قوت و پیشرفت روزافزون این الگوریتم، همچنان نمی‌توان از آن به عنوان یک جایگزین تضمینی برای PoW یاد کرد. چرا که هنوز به طور جدی محک نخورده و همچنان در مرحله توسعه قرار دارد. اگرچه، این بدین معنا نیست که شایستگی‌های لازم برای پوشش شبکه‌های بیشتر را در اختیار ندارد. شاید با حرکت اتریوم به این ساز و کار، PoS بیشتر مورد اعتماد ما قرار گیرد.

۲. عدم تعادل در الگوریتم

غیرمتمرکزسازی (Decentralization) دلیل به وجود آمدن این مکانیزم بوده است. امّا بهتر است به روی دیگر سکه هم توجه داشته باشیم. اشاره کردیم که هرکسی سهام بیشتری را به شبکه اختصاص دهد، سود بیشتری دریافت خواهد کرد. در این موقعیت، این احتمال وجود دارد که افرادی با سرمایه بیشتر، بخش اعظمی از اختیارات بلاک چین را بر عهده بگیرند و باعث متمرکزسازی و انحصاری شدن امور شبکه شوند. البته، با به کارگیری برخی نظارت‌ها می‌توان از مشکلات احتمالی جلوگیری کرد.

بلاک چین‌های پیرو اثبات سهام

با شنیدن نام الگوریتم اثبات کار و ماینینگ، به طور ناخودآگاه توجهمان به سمت بیت کوین جلب می‌شود. حال، در این بخش از مطلب می‌خواهیم بلاک چین‌هایی که الگوریتم PoS را به کار گرفته‌اند بررسی کنیم.

شبکه های بایننس و کاردانو

اگر از افرادی که در دنیای کریپتو فعال نیستند بخواهید تا یک صرافی دیجیتالی را نام ببرند، احتمالا از بایننس یاد خواهند کرد. ارز اختصاصی این شبکه یعنی بایننس کوین (BNB)، یکی از سکانداران مکانیزم PoS محسوب می‌شود. می‌توان از بایننس به عنوان یکی از محبوب‌ترین شبکه‌ها نزد سرمایه گذاران کریپتو نام برد. برای آشنایی هرچه بیشتر با BNB، این مطلب را در بلاگ پول نو از دست ندهید: بایننس کوین چیست؟

از BNB صحبت کردیم، امّا نباید اولین بلاک چین پیرو مکانیزم اثبات سهام را از یاد ببریم. درست حدس زدید! کاردانو اولین پلتفرمی است که این نوع مکانیزم را به کار گرفت و همواره یکی از پیشرویان دنیای غیرمتمرکز به حساب می‌آید. شاید بزرگ‌ترین پشتوانه این بلاک چین، همین برنامه‌هایی است که از آغاز در دستور کار خود قرار داده است. بلاک چین دیگری که از این مکانیزم استفاده میکند نئو است. به صفحه خرید و فروش نئو سر بزنید.

مهاجرت اتریوم به مکانیزم اثبات سهام!

به نقل از ویتالیک بوترین بنیانگذار اتریوم، این شبکه قصد دارد تا در آینده به‌روزرسانی‌هایی را انجام دهد و الگوریتم PoS را به کار گیرد. ورژن جدید اتریوم، اتریوم 2.0 نام دارد. در این نسخه از بلاک چین، تغییرات اساسی را شاهد خواهیم بود. افزایش سرعت، مقیاس پذیری و کارایی شبکه، از برنامه های اصلی این تحول بزرگ خواهند بود. با به کارگیری PoS، اتریوم قادر خواهد بود تا تعداد تراکنش‌ها را افزایش دهد و همین یک پیشرفت عظیم به حساب می‌آید.

انواع مختلف الگوریتم Proof of Stake

یکی از ارکان اساسی دنیای غیرمتمرکز، تنوع پایان ناپذیر اجزای آن است. به عنوان مثال، رمزارزهایی چون بیت کوین و اتر که به وفور نام آن‌ها را می‌شنویم، تنها بخش کوچکی از این دنیای ناشناخته را شامل می‌شوند. در الگوریتم PoS چنین وضعیتی را شاهد هستیم. به عبارتی دیگر، احتمالا هر فردی با استیکینگ به طور نسبی آشنایی داشته باشد. امّا دنیای اثبات سهام به اینجا ختم نمی‌شود.
در ادامه، انواع مختلف اثبات سهام را به طور کلی دسته بندی خواهیم کرد.

اثبات سهام عادی

در ابتدای مقاله به این مفهوم اشاره کردیم امّا گفتن دوباره آن خالی از لطف نیست! ویژگی که این مکانیزم را از PoW متمایز می‌سازد، این است که در اثبات سهام (PoS) خالق بلوک بعدی بر اساس انتخاب تصادفی و میزان دارایی استیک شده برنده پاداش می‌شود. اگر بخواهیم ساده‌تر این موضوع را بیان کنیم، می‌توانیم از ارزهایی نام ببریم که هر شخصی می‌تواند به وسیله کیف پول خود آن‌ها را استیک کند. همانطور که بالاتر به آن پرداختیم، می‌توان از BNB به عنوان یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های پیرو این ساز و کار نام برد.

DPoS یا اثبات سهام واگذار شده

این مکانیزم اجماع توسط دانیل لاریمر به منظور حل مشکلات مقیاس پذیری بیت کوین ایجاد شد و پا به میدان گذاشت. به این الگوریتم، به اصطلاح DPoS (Delegated Proof of Stake) هم گفته می‌شود. DPoS مقیاس پذیری خود را اثبات کرده و اکنون از ۳ بلاک چین فعال EOS، Steemit و Bitshares پشتیبانی به عمل می‌آورد. این مکانیزم را می‌توان به یک فرایند دموکراتیک تشبیه کرد. به این صورت که در آن حدود ۲۰ نماینده به عنوان تولیدکنندگان بلاک برای یک بلاک چین انتخاب می‌شوند. به بیان ساده، می‌توان گفت که از طریق رای گیری، ۲۰ کیف پول برتر برای استیکینگ برگزیده می‌شوند.

شبکه ایاس پیرو الگوریتم DPoS

Masternode Proof of Stake

Masternode یک گره یا نُود است که از نُودهای به هم متصل شده تشکیل می‌شود. برای تشکیل هر مسترنود، نیاز است تا مقدار نسبتا زیادی از نُودها به اجماع برسند. این فرایند با استیکینگ میسّر خواهد شود. به دلیل اینکه در مسترنودها مقدار بسیار زیادی از سهام استیک می‌شود، این مکانیزم قابل اعتماد تر از Proof of Stake عادی خواهد بود. می‌توان گفت که سهامداران بزرگ در مقایسه با سهامداران معمولی از امتیازات بیشتری برخودار هستند. به عبارتی دیگر، هرکه سهامش بیش، پولش بیشتر! PIVX و DASH از مطرح‌ترین بلاک چین‌های پیرو این مکانیزم به حساب می‌آیند.‌

Zerocoin Staking

در حال حاضر، این الگوریتم به طور اختصاصی از PIVX پشتیبانی می‌کند. به نوعی، می‌توان استیکینگ زیروکوین را مشابه اثبات سهام عادی قلمداد کرد. شاید تنها تفاوت میان این دو، به هویت بازیگران آن مربوط شود. یعنی در Zerocoin Staking، اثبات سهام به طور ناشناس صورت می‌پذیرد. تعریف ساده‌تر: اثبات سهام به طور ناشناس

اثبات سهام اجاره شده

این مکانیزم، امکان به کارگیری Mining Pool را در سیستم استیکینگ معمولی فراهم می‌آورد. این یعنی هر کاربر می‌تواند سهام خود را به نُودهای باکیفیتی که مشابه مسترنودها هستند متصل کند. البته، این فرایند مستلزم یک اجاره یا پیش پرداخت خواهد بود. به همین دلیل است از آن تحت عنوان Leased Proof of Stake یا اثبات سهام اجاره شده یاد می‌شود. برخلاف مکانیزم Masternode، در اینجا سهامداران عادی هم می‌توانند توکن‌های خود را در نُودهای بزرگ‌تر استیک کنند. این کار برای آن‌ها پاداش قابل توجهی را به همراه خواهد داشت. همین امر، موجب می‌شود تا افراد با سرمایه کمتر هم به شرکت در این فرایند تشویق شوند.

به عبارتی، در این الگوریتم می‌توان امکان استفاده از مسترنودها را اجاره کرد تا هرکسی بتواند پاداشی را کسب کند.

مقایسه PoW و PoS

علی رغم اینکه همیشه نمی‌توان از آن به عنوان امری صادق و قابل استناد یا کرد، امّا در هر صورت مقایسه میان دو یا چند چیز از جذابیت خاصی برخوردار است. به همین دلیل، برای آشنایی بهتر با مفاهیم PoS و PoW، تصمیم گرفتیم تا به تفاوت‌های آن‌ها بپردازیم.

کلام آخر

سفر‌ امروز ما به پایان رسید؛ امّا‌ مسیر‌ دنیای‌ غیرمتمرکز بی‌پایان خواهد بود! با وجود پیشرفت‌های فراوان،‌ این دنیا همچنان در ابتدای‌ راه خود قرار دارد و برای تحکیم‌ جایگاه خود، مسیری دراز را در پیش خواهد داشت. شما چطور فکر می‌کنید؟ ‌‌مقصد این دنیای‌ دوست داشتنی و پر رمز و راز کجا خواهد بود؟

نظرات کاربران

.دیگران نشانی ایمیل شما را نخواهند دید

بخش‌های ستاره‌دار را حتما پر کنید.

 

Subscribe
Notify of
guest
0 تمام دیدگاه‌ها
Inline Feedbacks
نمایش تمام دیدگاه‌ها
0
سوال دارید؟ همین حالا بپرسید...x